Złotoria pamięta o bohaterach Wojny 1919-1920
To niezwykle poruszająca historia, która łączy w sobie bohaterstwo, pamięć, lokalną tożsamość i historyczną sprawiedliwość. 28 lipca 1920 roku pod Złotorią rozegrała się dramatyczna bitwa będąca częścią wojny polsko-bolszewickiej. Żołnierze II Batalionu Pułku Morskiego, liczący zaledwie 250 marynarzy, pod dowództwem kpt. Adama Mohuczego, stawili czoła trzem brygadom bolszewickiej piechoty z 18. Dywizji Strzelców. Wśród walczących był marynarz – kapral Mikołaj Nikodem Mikołajczyk, który poległ w obronie ojczyzny. Był jednym z dwóch żołnierzy, którzy stracili życie w tej potyczce. Straty bolszewików były znacznie większe – około 120 zabitych oraz ponad 30 wziętych do niewoli. Pomnik Nieznanego Żołnierza w Złotorii, postawiony przez lokalnych strażaków w 1930 roku, przez blisko 90 lat stanowił miejsce pamięci bezimiennego bohatera. Mieszkańcy z oddaniem dbali o mogiłę, nie znając jego imienia, ale pielęgnując pamięć o historii. Dopiero niedawno, dzięki badaniom Marka Gajewskiego z Muzeum Wojska w Białymstoku oraz pasji lokalnych miłośników historii, ustalono tożsamość żołnierza pochowanego w Złotorii. Okazał się nim właśnie kpr. Mikołaj Nikodem Mikołajczyk. Odkrycie to było niczym odpowiedź z przeszłości – potwierdzenie sensu wieloletniego trudu mieszkańców i dowód na to, że pamięć i wytrwałość mają znaczenie. Uroczyste odsłonięcie tablicy pamiątkowej nastapiło 24 lipca 2022 roku, nie tylko przywracając imię bohaterowi, ale też dając współczesnym ważną lekcję: że każde działanie na rzecz pamięci – nawet jeśli wydaje się bezowocne – może z czasem przynieść nieoceniony, historyczny sens. W tym roku, w 105. rocznicę śmierci wspomnianego bohatera Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej Rzeczypospolitej Polskiej w Złotorii oraz Burmistrz Choroszczy, zapraszają na uroczystość upamiętnienia kpr. Mikołajczyka, która odbędzie się 27 lipca przy pomniku z 1920 roku (Złotoria Piaski). W programie zaplanowano: o godz. 11 Mszę św. polową, a następnie pośmiertne nadanie odznaczenia Bohaterowi wojny 1919-1920, Apel Pamięci, złożenie wieńców i kwiatów przy pomniku oraz odznaczenia zasłużonych strażaków. To piękna tradycja, która pokazuje jak wielkie znaczenie ma pamięć i determinacja lokalnej społeczności.
