{"id":10743,"date":"2016-05-06T10:08:02","date_gmt":"2016-05-06T08:08:02","guid":{"rendered":"http:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/?p=10743"},"modified":"2016-05-06T10:20:26","modified_gmt":"2016-05-06T08:20:26","slug":"zmarl-janusz-tazbir-wybitny-historyk-zwiazany-z-choroszcza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/?p=10743","title":{"rendered":"Zmar\u0142 Janusz Tazbir \u2013 wybitny historyk zwi\u0105zany z Choroszcz\u0105"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Trzeciego maja zmar\u0142 prof. Janusz Tazbir \u2013 wybitny historyk, profesor nauk humanistycznych, badacz dziej\u00f3w kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce, cz\u0142onek Polskiej Akademii Nauk i dyrektor w latach 1983-1990 Instytutu Historii PAN. Odznaczony m.in. Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Odrodzenia Polski, Z\u0142otym Medalem Zas\u0142u\u017cony Kulturze Gloria Artis.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W\u015br\u00f3d licznych jego licznych prac, znajdziemy m.in. takie tytu\u0142y, jak: <em>Pa\u0144stwo bez stos\u00f3w. Szkice z dziej\u00f3w tolerancji w Polsce w XVI i XVII w.<\/em>, <em>Arianie i katolicy<\/em>, <em>Kultura szlachecka w Polsce<\/em>, <em>Spotkania z histori\u0105<\/em>, <em>Tradycje tolerancji religijnej w Polsce<\/em>, <em>Protoko\u0142y m\u0119drc\u00f3w Syjonu. Autentyk czy falsyfikat<\/em>, <em>Okrucie\u0144stwo w nowo\u017cytnej Europie<\/em>, <em>Reformacja, kontrreformacja, tolerancja<\/em>, <em>Po\u017cegnanie z XX wiekiem<\/em>, <em>Pokuszenie historyczne. Ze \u015bwiata szabel i kontuszy<\/em>, \u00a0<em>Od sasa do lasa<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W autobiograficznym zbiorze esej\u00f3w <em>D\u0142ugi romans z muz\u0105 Klio<\/em> (z 2007) prof. Janusz Tazbir wspomina\u0142 choroszcza\u0144ski w\u0105tek swojej biografii:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[\u2026] matk\u0119 i mnie tylko po\u015bpieszny wyjazd do babki, mieszkaj\u0105cej w Choroszczy ko\u0142o Bia\u0142egostoku, uchroni\u0142 przed nast\u0119pn\u0105 masow\u0105 wyw\u00f3zk\u0105, kt\u00f3ra w kwietniu roku 1940 obj\u0119\u0142a rodziny aresztowanych. Tam w latach 1940-1941 ucz\u0119szcza\u0142em do \u201eradzieckiej niepe\u0142nej szko\u0142y \u015bredniej z polskim j\u0119zykiem nauczania\u201d. Nazwa ta stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej umowna, gdy\u017c w miar\u0119 ubywania polskich nauczycieli, ich miejsce zajmowali Rosjanie. St\u0105d i prawo Archimedesa pami\u0119tam do dzi\u015b dnia po rosyjsku.\u201d [s. 37]<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W\u0142adys\u0142awa Tazbirowa z \u017bakowskich wraz z synem Januszem znale\u017ali w Choroszczy w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej bezpieczne schronienie, co prawda nie na d\u0142ugo, ale mia\u0142o ono znaczny wp\u0142yw na pasj\u0119 naukow\u0105 p\u00f3\u017aniejszego profesora Polskiej Akademii Nauk:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201eKiedy na dwa lata matka i ja znale\u017ali\u015bmy schronienie u rodziny w Choroszczy, ju\u017c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 zacz\u0105\u0142em gromadzi\u0107 ksi\u0119gozbi\u00f3r. Tylko nieliczne pozycje zdo\u0142a\u0142em ok\u00f3ln\u0105 drog\u0105 odzyska\u0107 z dawnego zasobu. W lipcu 1942 roku musieli\u015bmy na gwa\u0142t opu\u015bci\u0107 miasteczko, unikaj\u0105c w ten spos\u00f3b wywiezienia na roboty przymusowe do Prus. Nie wiem, jakim cudem uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 par\u0119 ksi\u0105\u017cek ze zgromadzonej w Choroszczy biblioteczki [\u2026].[s. 53]<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Janusz Tazbir w <em>D\u0142ugim romansie z muz\u0105 Klio <\/em>wspomina te\u017c wojenne dzieje bibliotekarstwa naszego miasteczka:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[\u2026] przy szpitalu psychiatrycznym w Choroszczy znajdowa\u0142a si\u0119 wcale bogata biblioteka, przekszta\u0142cona po jego likwidacji w 1940 roku w bibliotek\u0119 miejsk\u0105, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142 pocz\u0105tkowo r\u00f3wnie\u017c i pod niemieck\u0105 okupacj\u0105. Zachowa\u0142 si\u0119 obszerny dziennik moich lektur, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce wypo\u017cycza\u0142em z niej mn\u00f3stwo ksi\u0105\u017cek, w lwiej cz\u0119\u015bci nale\u017c\u0105cych do literatury pi\u0119knej. <\/em><em>[s. 53-54].<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lektury Tazbir omawia\u0142 w dzienniczku lektur, co przyczyni\u0142o si\u0119 do nabrania wprawy w pisaniu i by\u0142o jednym z wielu kamieni milowych na drodze do kariery naukowej. Mo\u017cemy by\u0107 dumni, \u017ce po k\u0105dzieli zwi\u0105zany z Choroszcz\u0105 wybitny historyk budowa\u0142 swoj\u0105 osobowo\u015b\u0107 m.in. w naszym miasteczku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u015b, po jego \u015bmierci, zachowujmy pami\u0119\u0107 o Januszu Tazbirze poprzez czytanie jego licznych prac. Niech i one buduj\u0105 pasje kolejnych pokole\u0144, r\u00f3wnie\u017c w Choroszczy.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Wojciech Jan Cymbalisty<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">fot. Roman Sidorski\/cc\/ commons.wikimedia<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trzeciego maja zmar\u0142 prof. Janusz Tazbir \u2013 wybitny historyk, profesor nauk humanistycznych, badacz dziej\u00f3w kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10744,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[406],"class_list":["post-10743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-zmarl-janusz-tazbir-wybitny-historyk-zwiazany-z-choroszcza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10745,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10743\/revisions\/10745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}