{"id":46187,"date":"2020-09-10T08:29:37","date_gmt":"2020-09-10T06:29:37","guid":{"rendered":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/?p=46187"},"modified":"2020-09-10T16:10:45","modified_gmt":"2020-09-10T14:10:45","slug":"z-pamietnika-jerzego-kudelskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/?p=46187","title":{"rendered":"Z pami\u0119tnika Jerzego Kudelskiego"},"content":{"rendered":"

Wybuch II wojny \u015bwiatowej zasta\u0142 mnie wraz z rodzicami w Zab\u0142udowie. Szko\u0142\u0119 powszechn\u0105, kt\u00f3rej by\u0142em uczniem \u2013 zamkni\u0119to. Na \u015bcianie budynku szkolnego wisia\u0142 plakat z napisem: DO BRONI! Urz\u0119dy: Pocztowy wraz z Zarz\u0105dem Miejskim i Posterunkiem P.P. ewakuowano do wschodnich rubie\u017cy Polski. \u017bycie w miasteczku zamar\u0142o. Jedynie jego uliczkami przechodzi\u0142y grupy uciekinier\u00f3w i ich pojazdy konne z teren\u00f3w obj\u0119tych po\u017cog\u0105 wojenn\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n

Dnie by\u0142y upalne. Kurz na drogach wzbija\u0142y te\u017c oddzia\u0142y kawalerii, id\u0105ce marszem odwrotowym w kierunku Puszczy Bia\u0142owieskiej. Nast\u0105pi\u0142a z\u0142owroga cisza, pe\u0142na niewiadomego oczekiwania. W tej dos\u0142ownie ciszy cmentarnej, a by\u0142o to po 15 wrze\u015bnia, sowiecki patrol konny wjecha\u0142 na rynek zab\u0142udowski. Patrol zatrzyma\u0142 si\u0119 przed budynkiem Urz\u0119du Pocztowego.<\/span><\/span><\/p>\n

Jerzy Kudelski<\/span><\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n\n\n

\"\"

Lipiec 1935 rok
Urz\u0105d Pocztowy w Zab\u0142udowie
Po stronie prawej: Naczelnik Urz\u0119du Stanis\u0142aw Kudelski
Po stronie prawej: listonosz p. Kuprianowicz, w g\u0142\u0119bi p. Krystyna i p. Maria Makiedo (ciemny p\u0142aszcz)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Patrol \u2013 1939<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

<\/b>Wrze\u015bniowe s\u0142o\u0144ce grza\u0142o i pali\u0142o od wielu dni swym po\u0142udniowym \u017carem sp\u0142ywaj\u0105c na dachy parterowych domk\u00f3w, \u017cydowskie kramy i bruk zab\u0142udowskiego Rynku im. Mo\u015bcickiego. By\u0142y to ju\u017c dnie, gdy nikt z nas nie w\u0105tpi\u0142 \u2013 \u017ce wojna Polski z o\u015bciennymi mocarstwami przerodzi\u0142a si\u0119 w wojn\u0119 z dwoma o\u015bciennymi mocarstwami.<\/span><\/span><\/p>\n

Senn\u0105 t\u0119 cisz\u0119 na poz\u00f3r wyludnionego wojn\u0105 miasteczka przerwa\u0142y odg\u0142osy ludzkie z cz\u0142apaniem koni. Dochodzi\u0142y one zza kram\u00f3w ustawionych na Rynku. Od strony cerkwi prawos\u0142awnej ukaza\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch jezdnych: jad\u0105c st\u0119pa zbli\u017cali si\u0119 do ul. Bia\u0142ostockiej. Otaczali i prowadzili ich \u017bydzi z opaskami czerwonymi na ramieniu. \u017bydzi co chwila wznosili okrzyki: \u201eWasze przesz\u0142o, teraz nasze!\u201d Jezdni zatrzymali si\u0119 na Rynku przed parterowym murowanym budynkiem Urz\u0119du Pocztowego. Urz\u0105d nie funkcjonowa\u0142, ewakuowany by\u0142 z cz\u0119\u015bci\u0105 personelu. Wraz z grupk\u0105 cywil\u00f3w z odleg\u0142o\u015bci kilku metr\u00f3w przygl\u0105da\u0142em si\u0119 zbrojnym przybyszom. Siedzieli na koniach roboczych, a nie na wierzchowcach. Konie by\u0142y r\u00f3\u017cnej ma\u015bci, niew\u0105tpliwie zabrane lub wymienione na trasie przemarszu wojska. Rz\u0119dy kawaleryjskie stare, z\u017cyte o dowolnym troczeniu, wodze w\u0119dzid\u0142owe bez munsztukowych. Twarze typowe \u2013 \u017co\u0142nierza wschodu. W brudnych fura\u017cerkach, podobnej czysto\u015bci drelichowych mundurach i bryczesach. Buty o cholewach brezentowych, bez ostr\u00f3g. Uzbrojeni byli w 5-cio strza\u0142owe karabinki: patrzy\u0142em te\u017c na konie. Nie by\u0142y zdro\u017cone, a jezdni wygl\u0105dali na bardziej znu\u017conych upa\u0142em ni\u017c przebyt\u0105 drog\u0105 i patrolem. Jeden z nich zdj\u0105\u0142 fura\u017cerk\u0119, na kt\u00f3rej widnia\u0142a metalowa czerwona gwiazda. Fura\u017cerk\u0105 ociera\u0142 spocon\u0105 twarz. Po upewnieniu si\u0119 w rozmowie z \u017bydami, \u017ce \u201ezdzie\u015b Polak\u00f3w niet\u201d, jeden ze zwiadowc\u00f3w zsiad\u0142 z konia. Prowadzony przez \u017byd\u00f3w wszed\u0142 po cementowych schodkach przez kryty ganek do Urz\u0119du Pocztowego. Pod\u0105\u017cyli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c za nim. Po kilku minutach znalaz\u0142em si\u0119 wewn\u0105trz biura w niewielkim pokoju, zatrzymuj\u0105c si\u0119 przed drewnian\u0105 barierk\u0105 dla interesant\u00f3w. Ogarn\u0105\u0142em spojrzeniem skromne wyposa\u017cenie biura: dwie otwarte i puste szafy, dwa biurka wraz ze sto\u0142em, pokryte od wielu dni warstwami kurzu, na \u015bcianie portrety w ramkach oszklone: \u015amig\u0142ego i Mo\u015bcickiego, a nieco wy\u017cej po\u015brodku Orze\u0142 w koronie. Te w\u0142a\u015bnie portrety sta\u0142y si\u0119 przedmiotem zainteresowania \u017co\u0142nierza. Uderzy\u0142 kolb\u0105 karabinu w wizerunek Marsza\u0142ka, a nast\u0119pnie w Prezydenta. Na drewnian\u0105 pod\u0142og\u0119 biura posypa\u0142y si\u0119 od\u0142amki szk\u0142a, co otaczaj\u0105cy go \u017bydzi przyj\u0119li z aplauzem. Szybko usun\u0105\u0142em si\u0119 z Urz\u0119du pocztowego. Po chwili patrzy\u0142em na oddalaj\u0105cy si\u0119 patrol. Najgorsze mia\u0142o jednak dopiero nadej\u015b\u0107\u2026<\/span><\/span><\/p>\n\n\n

\"\"

Spotkanie towarzyskie na posesji zab\u0142udowskiej. Z lewej strony stoj\u0105 rodzice Autora (lata trzydzieste XX w.)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Dzi\u015b po wielu latach od wrze\u015bniowych wojennych wydarze\u0144 snuj\u0119 wspomnienia o pracownikach Urz\u0119du Pocztowego w Zab\u0142udowie, o ludziach bliskich memu sercu. Przywo\u0142uj\u0119 pami\u0119ci\u0105 Ojca mego Naczelnika, p. Krystyn\u0105 Kotas\u00f3wn\u0119, kt\u00f3r\u0105 spotka\u0142em w 1980 roku w Olsztynie, p. Tomir\u0119 Maksimowicz \u2013 zamieszka\u0142\u0105 wraz z m\u0119\u017cem Antonim w Olecku, p. Jana Jana Kuprjanowicza \u2013 listonosza, rodzin\u0119 Karwel\u00f3w z Zab\u0142udowa. Pan Karwel przewozi\u0142 poczt\u0119 furmank\u0105 dwa razy w tygodniu do Bia\u0142egostoku, zabieraj\u0105c stamt\u0105d przesy\u0142ki pocztowe dla mieszka\u0144c\u00f3w Zab\u0142udowa. Nie wszystkich wymieni\u0142em \u2013 czas zaciera pami\u0119\u0107. Id\u0105c \u015bladami dawnych lat \u2013 widz\u0119, \u017ce Ziemia Zab\u0142udowska sprawia wra\u017cenie sielskiej pogody i niczym nie zak\u0142\u00f3conego spokoju. Czytelniku m\u0142odego pokolenia \u2013 szcz\u0119\u015bliwy jeste\u015b, bo nie wiesz, co to jest wojna.<\/span><\/p>\n

Jerzy Kudelski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wybuch II wojny \u015bwiatowej zasta\u0142 mnie wraz z rodzicami w Zab\u0142udowie. Szko\u0142\u0119 powszechn\u0105, kt\u00f3rej by\u0142em uczniem \u2013 zamkni\u0119to. Na \u015bcianie<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":46190,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-46187","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46187"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46191,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46187\/revisions\/46191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}