{"id":57994,"date":"2025-04-24T08:18:55","date_gmt":"2025-04-24T06:18:55","guid":{"rendered":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/?p=57994"},"modified":"2025-04-24T08:18:55","modified_gmt":"2025-04-24T06:18:55","slug":"sto-lat-kobiet-w-policji-jubileusz-z-refleksja-i-duma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/?p=57994","title":{"rendered":"Sto lat kobiet w Policji \u2013 jubileusz z refleksj\u0105 i dum\u0105"},"content":{"rendered":"

\u2013 Wydaje mi si\u0119, \u017ce w \u017cyciu codziennym musz\u0119 pokonywa\u0107 wi\u0119cej trudno\u015bci, ni\u017c w momentach, kiedy mam ten mundur na sobie. Moje poprzedniczki, te kobiety sprzed 100 lat, mia\u0142y du\u017co, du\u017co trudniej ni\u017c ja, aczkolwiek towarzyszy\u0142y im te same uczucia. Po tych 100 latach mamy wi\u0119cej udogodnie\u0144, nasze \u017cycie p\u0142ynie inaczej, ale uczucia mamy te same: z\u0142o\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107, narodziny, \u015bmier\u0107, wesele. Towarzysz\u0105 nam te same emocje, tylko zmieni\u0142y si\u0119 warunki<\/em> \u2013 podkre\u015bla pani Anna Wonsewicz z Grupy Rekonstrukcji Historycznej Policja Pa\u0144stwowa \u201839, z kt\u00f3r\u0105 rozmawiamy przy okazji 100-lecia Policji Kobiecej.<\/strong><\/p>\n

Ten wyj\u0105tkowy jubileusz to m.in. chwila historycznej zadumy nad odwa\u017cnymi pionierkami, kt\u00f3re w trudnych realiach II Rzeczypospolitej torowa\u0142y drog\u0119 przysz\u0142ym pokoleniom funkcjonariuszek.<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 kobiet w formacji sta\u0142a si\u0119 trwa\u0142ym i nieodzownym elementem systemu bezpiecze\u0144stwa publicznego w Polsce. Wnosz\u0105 one nie tylko kompetencje i do\u015bwiadczenie, ale tak\u017ce empati\u0119, odporno\u015b\u0107 psychiczn\u0105 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 dzia\u0142ania w najtrudniejszych sytuacjach.<\/p>\n

Setna rocznica obecno\u015bci kobiet w Policji to czas podzi\u0119kowa\u0144 i uznania \u2013 zar\u00f3wno dla tych, kt\u00f3re jako pierwsze prze\u0142amywa\u0142y stereotypy, jak i dla tysi\u0119cy wsp\u00f3\u0142czesnych funkcjonariuszek, kt\u00f3re ka\u017cdego dnia dbaj\u0105 o porz\u0105dek i bezpiecze\u0144stwo obywateli.<\/p>\n

Pani Aniu, na pocz\u0105tek jedno z podstawowych pyta\u0144, kt\u00f3re zapewne bardzo cz\u0119sto pani s\u0142yszy, czyli sk\u0105d u kobiety zami\u0142owanie do munduru?<\/strong><\/p>\n

To by\u0142o oko\u0142o roku 2000, kiedy o rekonstrukcjach wiedziano jeszcze niewiele. W Bia\u0142ymstoku takie grupy tworzyli u\u0142ani. M\u00f3j m\u0105\u017c zainteresowa\u0142 si\u0119 tym, a ja razem z nim. Z czasem zafascynowa\u0142a go policja przedwojenna. Najwi\u0119kszy problem by\u0142 z umundurowaniem. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest to bardzo kosztowne hobby, a w dodatku, w tamtym momencie, tego po prostu nie by\u0142o. Trzeba by\u0142o zdobywa\u0107, pr\u00f3bowa\u0107 co\u015b przerabia\u0107. Umundurowa\u0142am si\u0119 razem z m\u0119\u017cem i wtedy ju\u017c je\u017adzili\u015bmy we dwoje. \u017beby jednak nie by\u0107 tylko dodatkiem do munduru, zacz\u0119\u0142am ten \u015bwiat zg\u0142\u0119bia\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce im wi\u0119cej cz\u0142owiek si\u0119 dowiaduje, tym staje si\u0119 to ciekawsze. Zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 zafascynowani policj\u0105, ale raczej t\u0105 wojskowo\u015bci\u0105, tak\u0105 techniczn\u0105 stron\u0105 – bro\u0144, samochody, warto\u015b\u0107 bojowa jednostek. Dla mnie to czarna magia. Natomiast ca\u0142y czas ciekawi\u0142a mnie ta druga strona \u2013 \u017cycie codzienne funkcjonariuszy, a tym samym funkcjonariuszek.<\/p>\n

Posiada Pani niema\u0142\u0105 wiedz\u0119 na ten temat. Jaka by\u0142a wi\u0119c dawniej rola i pozycja kobiet w Policji? <\/strong><\/p>\n

Teraz pewne rzeczy s\u0105 oczywiste, natomiast ja opowiadam, jak to si\u0119 tworzy\u0142o, ile te kobiety musia\u0142y w\u0142o\u017cy\u0107 wysi\u0142ku, determinacji i ile musia\u0142y mie\u0107 wytrwa\u0142o\u015bci. W 1918 roku, w zal\u0105\u017cku tej naszej pa\u0144stwowo\u015bci, J\u00f3zef Pi\u0142sudski podpisuje dekret daj\u0105cy prawa wyborcze kobietom. W lipcu 1919 roku z kolei zosta\u0142a podpisana Ustawa o Policji Pa\u0144stwowej. Nie ma w tej ustawie wyszczeg\u00f3lnienia, czy to maj\u0105 by\u0107 kobiety, czy m\u0119\u017cczy\u017ani, aczkolwiek ca\u0142e dziedzictwo spo\u0142eczne wk\u0142ada kobiet\u0119 w pewne ramy. I tam, gdzie by\u0142y mundurowe formacje, nie wyobra\u017cano sobie, \u017ceby by\u0142a w nich kobieta. Owszem, mog\u0142a ona w czasie walki pe\u0142ni\u0107 jak\u0105\u015b rol\u0119 \u2013 korespondenta, szpiega, kogo\u015b, kto wspomaga\u0142, ale samym \u017co\u0142nierzem raczej nie. Przy okazji jakich\u015b tam powsta\u0144 zdarza\u0142y si\u0119 pojedyncze Joanny d\u2019Arc, ale nie by\u0142o to powszechne. To by\u0142 czas, kiedy kobiety dopiero pr\u00f3bowa\u0142y by\u0107 samodzielne, pr\u00f3bowa\u0142y zarabia\u0107 na w\u0142asne utrzymanie. W zasadzie kobieta by\u0142a przypisana do m\u0119\u017cczyzny i jej warto\u015b\u0107 stanowi\u0142o bycie czyj\u0105\u015b \u017con\u0105, matk\u0105. Musia\u0142y sobie wywalczy\u0107 ten samodzielny byt.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jak Pani, drobna i filigranowa kobieta, odnajduje si\u0119 w \u015bwiecie rekonstruktor\u00f3w, mundur\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce nigdy nie pracowa\u0142am w Policji. Jestem osob\u0105 ca\u0142kowicie cywiln\u0105. Lubi\u0119 to. To takie fajne, \u017ce mog\u0119 opowiada\u0107 ludziom o czym\u015b, o czym do tej pory nie wiedzieli. Ponadto udowadniam, \u017ce historia jest ciekawa. M\u00f3wi\u0119, \u017ce to jest tak obszerna dziedzina, \u017ce ka\u017cdy mo\u017ce znale\u017a\u0107 co\u015b dla siebie. Nie mam serca ani do broni, ani do samochod\u00f3w, czy innych element\u00f3w umundurowania. Bardzo lubi\u0119 z kolei t\u0119 stron\u0119 cywiln\u0105, ludzk\u0105. Tak, jak m\u0105\u017c opowiada o tych technicznych rzeczach, ja opowiadam o stronie spo\u0142ecznej.  <\/p>\n

Sk\u0105d wzi\u0119li\u015bcie stroje, kt\u00f3re nosili funkcjonariusze 100 lat temu?<\/strong><\/p>\n

Stroje by\u0142y okre\u015blone ustaw\u0105, ale trzeba by\u0142o przekopa\u0107 si\u0119 przez wiele informacji. Musieli\u015bmy te\u017c znale\u017a\u0107 krawcow\u0105, kt\u00f3ra zechce podj\u0105\u0107 si\u0119 tego zadania. Proces szycia trwa\u0142 d\u0142ugo, by\u0142y ci\u0105g\u0142e konsultacje. Po cz\u0119\u015bci dzi\u0119ki nam wzory mundur\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 w kraju. Innym by\u0142o ju\u017c nieco \u0142atwej. Jest kilka grup rekonstrukcyjnych w Polsce, aczkolwiek na \u015bcianie p\u00f3\u0142nocno-wschodniej jeste\u015bmy jedyni.<\/p>\n

Co daje Pani bycie cz\u0142onkini\u0105 Grupy Rekonstrukcyjnej?<\/strong><\/p>\n

Rekonstrukcja pozwala mi si\u0119 oderwa\u0107 od codzienno\u015bci. To jest tak, jak z Alicj\u0105 w Krainie Czar\u00f3w. Przechodz\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 lustra i jestem w innym \u015bwiecie. Bez komputer\u00f3w, bez tej ca\u0142ej techniki. Jestem zauroczona tamtym okresem. Teraz jeste\u015bmy otoczeni mn\u00f3stwem gad\u017cet\u00f3w. Ka\u017cdy przedmiot s\u0142u\u017cy jednej czynno\u015bci. Natomiast wtedy spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142o bardzo praktyczne. Jedna rzecz spe\u0142nia\u0142a kilka funkcji. Nie by\u0142o tylu u\u0142atwie\u0144, a mimo to ludzie sobie radzili. I w\u0142a\u015bnie to jest takie inne, relaksuj\u0105ce, troch\u0119 uwalniaj\u0105ce od tych stres\u00f3w, kt\u00f3re nam przynosi wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat. Czas p\u0142ynie wolniej.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Pasja, zami\u0142owanie \u2013 to jedno. Ale dzia\u0142ania cz\u0142onk\u00f3w Grup Rekonstrukcyjnych to r\u00f3wnie\u017c m.in. edukacja. Co chcia\u0142aby Pani przekaza\u0107 odbiorcom? <\/strong><\/p>\n

M\u00f3j g\u0142\u00f3wny przekaz jest taki, \u017ceby docenia\u0107 to, co si\u0119 ma, bo nie wszyscy mieli a\u017c tyle. Chcia\u0142abym te\u017c wzbudzi\u0107 u innych zainteresowanie w\u0142asnym krajem, \u017ceby nie zatracali si\u0119 w uwielbieniu dla tego ca\u0142ego rozwoju, oczywi\u015bcie przy ca\u0142ym szacunku dla globalizacji, kt\u00f3ra te\u017c jest fajna, bo poszerza nam horyzonty. Chcia\u0142abym, \u017ceby ludzie poczuli m\u0105dry patriotyzm – \u017ceby pami\u0119tali, sk\u0105d s\u0105 i dlaczego to wszystko.<\/p>\n

A je\u017celi chodzi o t\u0119 stron\u0119 kobiec\u0105, czy kiedy ubiera Pani mundur policjantki sprzed stu lat, czuje si\u0119 pani silniejsza, pewniejsza siebie? Jakie warto\u015bci niesie ten mundur dla Pani osobi\u015bcie?<\/strong><\/p>\n

W mundurze jestem traktowana inaczej. Jestem niska, wi\u0119c w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn gin\u0119, chocia\u017c z drugiej strony w mundurze jestem bardziej rozpoznawalna. Natomiast kiedy zdejmuj\u0119 mundur, staj\u0119 si\u0119 zupe\u0142nie inn\u0105 osob\u0105 jestem. Musz\u0119 zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, jak si\u0119 zachowuj\u0119, bo to b\u0119dzie bardziej zapami\u0119tane, ni\u017c gdybym by\u0142a bez munduru. Czuj\u0119 si\u0119 odpowiedzialna za swoje s\u0142owa. Nie mog\u0119 opowiada\u0107 ludziom nieprawdziwych historii. Nasze mundury s\u0105 odtwarzane z ogromn\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105. Czy s\u0105 one wygodne, czy niewygodne, to jest kwestia drugorz\u0119dna. Tak dawniej wygl\u0105da\u0142y, i tak starali\u015bmy si\u0119 je odtworzy\u0107 – w\u0142a\u015bnie z szacunku dla tych dzisiejszych odbiorc\u00f3w. Ostatnio by\u0142am na Kongresie Kobiet w Operze, w\u0142a\u015bnie w tym mundurze, \u201ena s\u0142u\u017cbowo\u201d. Panie by\u0142y ubrane r\u00f3\u017cnie \u2013 w kwiaty, w paski, bardziej lub mniej r\u00f3\u017cowo. Pomy\u015bla\u0142am sobie, \u017ce dobrze, \u017ce jestem w tym swoim stroju, bo w nim si\u0119 mniej stresuj\u0119. W innym pewnie ca\u0142y czas zastanawia\u0142abym si\u0119, czy dobrze wygl\u0105dam. W takich momentach jestem poza wszelk\u0105 mod\u0105. Wytwarza si\u0119 te\u017c pewna \u0142atwo\u015b\u0107 w nawi\u0105zywaniu kontakt\u00f3w, poniewa\u017c ludzie pytaj\u0105, jak si\u0119 chodzi w takich sznurowanych butach, z jakiego materia\u0142u jest uszyty mundur.<\/p>\n

Przez ostatnie stulecie kobiety w Policji wielokrotnie dowodzi\u0142y, \u017ce determinacja, profesjonalizm i oddanie s\u0142u\u017cbie s\u0105 warto\u015bciami uniwersalnymi \u2013 niezale\u017cnymi od p\u0142ci. C<\/strong>zego nauczy\u0142a si\u0119 Pani od swoich poprzedniczek?  <\/strong><\/p>\n

\u017by\u0142y w innych realiach i wchodzi\u0142y do tej policji te\u017c w zupe\u0142nie innych okoliczno\u015bciach, ni\u017c teraz. Czy musia\u0142y by\u0107 bardziej zdeterminowane i twardsze ni\u017c wsp\u00f3\u0142czesne kobiety, \u017ceby m\u00f3c pracowa\u0107 tu, gdzie chcia\u0142y? My\u015bl\u0119, \u017ce tak. Kobiety wst\u0119puj\u0105ce dawniej do policji mia\u0142y du\u017co trudniej. Musia\u0142y przekona\u0107 o swojej warto\u015bci m\u0119\u017cczyzn. Zreszt\u0105, nie tylko m\u0119\u017cczyzn, ale te\u017c inne kobiety, w\u0142asne rodziny, a z czasem i w\u0142asne dzieci. Jestem pe\u0142na podziwu dla nich, poniewa\u017c cz\u0119sto ryzykowa\u0142y \u017cyciem. To by\u0142 straszny czas, niewyobra\u017calny nawet. To jest tak, \u017ce wojsko nara\u017ca \u017cycie w czasie walk i konflikt\u00f3w zbrojnych. Natomiast policja nara\u017ca \u017cycie w czasie pokoju – po to, \u017ceby zapewni\u0107 ludziom bezpiecze\u0144stwo.  <\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c, jakie wed\u0142ug Pani by\u0142o to minione stulecie dla kobiet?<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142o trudne 100 lat. Musia\u0142o to chyba jednak tyle trwa\u0107, \u017ceby\u015bmy dzi\u015b byli w tym punkcie, w kt\u00f3rym jeste\u015bmy. Te 100 lat by\u0142o przecinane zawirowaniami dziejowymi. Kobieta ci\u0105gle musia\u0142a si\u0119 przebija\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce gdyby nie te kobiety, nie te policjantki, to ci \u017co\u0142nierze sami za du\u017co by nie zrobili. To jest taka cicha praca tych pa\u0144, cichy up\u00f3r, cicha walka.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2013 Wydaje mi si\u0119, \u017ce w \u017cyciu codziennym musz\u0119 pokonywa\u0107 wi\u0119cej trudno\u015bci, ni\u017c w momentach, kiedy mam ten mundur na<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":57997,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3,6,7],"tags":[],"class_list":["post-57994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","category-historia","category-wydarzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57994"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57999,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57994\/revisions\/57999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta.choroszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}